Bollinger bandı nedir? Nasıl yorumlanır?
Bollinger bandı, 20 dönemlik hareketli ortalamanın iki standart sapma üstüne ve altına çizilen iki çizgiden oluşan bir oynaklık göstergesidir. Bantlar oynaklık arttıkça genişler, azaldıkça daralır. Fiyatın ortalamaya göre yüksek mi düşük mü olduğunu ve piyasanın sakin mi hareketli mi olduğunu gösterir; banda dokunmak tek başına al ya da sat sinyali değildir.
John Bollinger'ın 1980'lerde geliştirdiği bu gösterge, tek bakışta iki soruyu cevaplar: fiyat son ortalamasına göre nerede, ve piyasa şu an ne kadar oynak?
Bantlar nasıl hesaplanır?
Orta bant = 20 dönemlik basit hareketli ortalama
Üst bant = Orta bant + 2 × standart sapma
Alt bant = Orta bant − 2 × standart sapma
Standart sapma, fiyatların ortalamadan ne kadar uzaklaştığının ölçüsüdür. Oynaklık arttığında sapma büyür ve bantlar açılır; piyasa sakinleştiğinde bantlar birbirine yaklaşır. Varsayılan ayar (20, 2) çoğu kullanım için yeterlidir.
Nasıl yorumlanır?
1. Sıkışma (squeeze)
Bantların belirgin biçimde daralması, oynaklığın düştüğünü gösterir. Sakin dönemleri genellikle hareketli dönemler izler; sıkışma, yaklaşan bir hareketin habercisidir. Yönünü söylemez: kırılımın hangi tarafa olacağını bant değil, fiyatın kendisi gösterir.
2. Bant yürüyüşü
Güçlü bir trendde fiyat üst banda (ya da düşüşte alt banda) yapışıp onunla birlikte ilerler. Bu, trendin gücünün işaretidir. "Üst banda değdi, sat" diyen biri bu durumda art arda stop olur.
3. Ortalamaya dönüş
Yatay piyasada fiyat, bantların dışına taştıktan sonra orta banda doğru geri dönme eğilimindedir. Bu yaklaşım yalnızca belirgin bir trend yokken ve destek/direnç seviyeleriyle desteklendiğinde anlamlıdır.
| Piyasa durumu | Bantların görünümü | Mantıklı yaklaşım |
|---|---|---|
| Yatay | Paralel ve dar | Bant kenarından ortaya doğru işlem |
| Sıkışma | Çok dar | Kırılımı bekle, yönü fiyat göstersin |
| Trend | Geniş ve eğimli | Trend yönünde; orta banda geri çekilmeleri izle |
En yaygın yanlış anlama
"Fiyat üst banda değdiyse pahalıdır, satılır" düşüncesi göstergenin en sık yanlış kullanımıdır. Fiyatın zamanın büyük kısmını bantların içinde geçirmesi, dışına çıktığında döneceği anlamına gelmez. Bollinger'ın kendi ifadesiyle, banda dokunuş bir sinyal değil, bir etikettir: fiyatın göreli olarak yüksek ya da düşük olduğunu söyler, ne yapılacağını değil.
Diğer araçlarla birlikte
- RSI: Yatay piyasada alt banda dokunuşla birlikte RSI'ın aşırı satım bölgesinden dönmesi, tek başına banda göre daha güçlü bir işarettir.
- Mum formasyonları: Bant kenarındaki dönüş mumları girişi netleştirir.
- ATR: İkisi de oynaklığı ölçer; ATR stop mesafesi için, Bollinger görsel yorum için kullanışlıdır.
Sınırları
- Geçmiş fiyatlardan hesaplanır; gecikmelidir.
- Trend ile yatay piyasayı ayırt etmeden kullanılırsa birbirine zıt sinyaller verir.
- Tek başına bir strateji değildir; giriş, stop ve hedef yine senin kararındır.
Bollinger bandı konusunu videolu derste öğren.
Okuduğunu ekranda, gerçek platformda adım adım gör. 15 derslik eğitimin tamamı ücretsiz.
Sık sorulan sorular
Bollinger bandı ayarı kaç olmalı?
Varsayılan 20 dönem ve 2 standart sapmadır ve çoğu durumda değiştirmeye gerek yoktur. Dönemi kısaltmak bantları fiyata yaklaştırır ve dokunuş sayısını artırır, ama sinyal kalitesini düşürür.
Fiyat bandın dışına çıkarsa ne anlama gelir?
Hareketin olağandan güçlü olduğunu gösterir. Yatay piyasada geri dönüş, trendli piyasada devam işareti olabilir; hangisi olduğunu bandın kendisi söylemez.
Bollinger sıkışması nasıl işlem yapılır?
Bantlar daraldığında yön tahmin edilmez; fiyatın sıkışma aralığını kapanışla kırması beklenir. Sahte kırılım olasılığına karşı stop, aralığın karşı tarafına ya da ortasına konur.
Son güncelleme: 22 Kasım 2026 · Yayın ilkeleri
Risk uyarısı Bu sayfa eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Forex ve kaldıraçlı ürünler yüksek risk taşır; yatırdığın paranın tamamını kaybedebilirsin.