Forex nedir? Döviz piyasası nasıl çalışır?

Forex, İngilizce foreign exchange (döviz değişimi) kelimelerinin kısaltmasıdır. Tatile çıkarken bozdurduğun döviz de, bir ihracatçının dolarını euroya çevirmesi de, bir bankanın milyarlarca dolarlık işlemi de aynı piyasanın parçasıdır. Dünyanın en büyük finans piyasasıdır: Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) anketlerine göre günlük işlem hacmi 7 trilyon doları aşar.

Forex'te ne alınıp satılır?

Forex'te tek bir para birimi değil, her zaman bir çift işlem görür. EUR/USD'yi alan kişi euro alıp dolar satmış olur. Bu çiftlere parite denir.

EUR/USD fiyatının 1,0850 olması, 1 euronun 1,0850 dolar ettiği anlamına gelir. Euro dolara karşı değer kazanacak diye düşünüyorsan alırsın; değer kaybedecek diye düşünüyorsan satarsın. Forex'te düşüşten de kazanmak mümkündür. Elinde olmayan bir şeyi satmak garip gelebilir ama aslında yaptığın şey, karşı para birimini almaktır.

Piyasa nerede, kimler işlem yapar?

Forex'in hisse senetlerindeki gibi tek bir borsası yoktur. İşlemler bankalar arasında ve elektronik ağlar üzerinden, doğrudan taraflar arasında gerçekleşir. Buna tezgâh üstü (OTC) piyasa denir.

Piyasadaki başlıca oyuncular:

• Merkez bankaları: Faiz kararları ve müdahaleleriyle kurları en çok etkileyen kurumlardır.
• Büyük bankalar: Hacmin büyük kısmını oluşturur, fiyatları belirler.
• Şirketler: İthalat, ihracat ve yurt dışı yatırımlar için döviz alıp satar.
• Fonlar: Yatırım ve koruma (hedge) amaçlı işlem yapar.
• Bireysel yatırımcılar: Aracı kurum üzerinden, genellikle kaldıraçlı işlem yapar.

Forex piyasası ne zaman açık?

Piyasa pazartesi sabahı Asya'da açılır, cuma gecesi New York'ta kapanır; hafta içi 24 saat işlem yapılır. Gün dört ana seansa ayrılır: Sidney, Tokyo, Londra ve New York.

En hareketli saatler, Londra ve New York seanslarının çakıştığı dilimdir. Bu dilim Türkiye saatiyle kabaca 15:00 ile 20:00 arasına denk gelir; yaz ve kış saati uygulamalarına göre bir saat kayar. Hareketin çok olduğu saatlerde spread genellikle daha düşük olur.

Bireysel yatırımcı Forex'te nasıl işlem yapar?

1. Bir aracı kurumda hesap açar ve para yatırır.
2. Kurumun sunduğu bir işlem platformu kullanır, örneğin MetaTrader 5.
3. İşlem yapacağı pariteyi ve işlem büyüklüğünü (lot) seçer.
4. Riskini sınırlamak için bir stop loss belirler.
5. Alış ya da satış emri verir.

Kâr ya da zarar, fiyatın kaç pip hareket ettiğine ve işlem büyüklüğüne göre hesaplanır.

Forex'in riskleri

Forex'i çekici yapan şey aynı zamanda en büyük riskidir: kaldıraç. Kaldıraç sayesinde küçük bir teminatla (marjin) büyük pozisyon açılabilir. Bu, kârı da zararı da büyütür. Kaldıraçlı ürünlerde bireysel yatırımcı hesaplarının önemli bir kısmının zarar ettiği, aracı kurumların kendi risk uyarılarında da yazar.

Bu yüzden Forex'e başlamadan önce şunları öğrenmen gerekir:

• Pip, lot ve marjin hesabı
• İşlem başına ne kadar risk alacağın
• Stop loss kullanmak
• Önce demo hesapta deneme yapmak

Bu konuların hepsi ücretsiz eğitimimizde sırayla anlatılıyor.